على محمدى خراسانى

36

شرح رسائل (فارسى)

سپس مىفرمايند : فافهم كه شايد اشاره به اين باشد كه اصلا اين استصحاب ذاتا و با قطع نظر از حكومت قاعده فراغ جارى نيست چون اصل مثبت است . مرحله چهارم : ساعت ده صبح يقين به حدث دارد سپس غفلت آمد تا يك بعد از ظهر الآن كه ملتفت شد يقين سابق دارد و شك لاحق هم دارد و هر دو هم فعلى است آنگاه استصحاب عدم مىكند و اين استصحاب نسبت به نمازهاى بعدى اثر دارد و مزاحمى هم سر راه او نيست [ اين فرض را مرحوم شيخ طرح نكرده چون محل بحث نيست ] . در خاتمه اشاره‌اى هم داشته باشيم به تفاوت قاعدهء مقتضى و مانع با استصحاب و آن اينكه : در قاعدهء مقتضى و مانع قضيهء متيقنهء ما با قضيهء مشكوكه دو چيز است يعنى يقين داريم به وجود مقتضى و شك داريم در وجود مانع ولى در استصحاب قضيهء متيقنه با مشكوكه وحدت دارد مثلا عدالت زيد ديروز متيقن بود و الآن همان امر مشكوك است و تفصيل مطلب به آينده موكول مىشود . ( امر ششم ) [ تقسيمات استصحاب ] امر ششم از امورى كه به عنوان مقدّمهء بحثهاى آينده ذكر مىكنند و در حقيقت از همين‌جا وارد مباحث اصلى باب استصحاب مىشوند پيرامون تقسيمات استصحاب از جنبه‌هاى مختلف است كه قبل از بيان آنها به دو نكته كوتاه اشاره مىكنيم : 1 - تقسيماتى كه ذكر خواهد شد بر مبناى مشهور است و گرنه پاره‌اى از تقسيمات مورد پسند شيخ اعظم نيست و برخى هم تكرارى است ولى چون فايده داشته آورده‌اند .